۱. هنر بیزانسی (Byzantine Art) – حدود ۳۳۰ تا ۱۴۵۳ میلادی
هنر بیزانسی (۳۳۰-۱۴۵۳ م): این سبک با مرکزیت امپراتوری روم شرقی، هنری کاملاً مذهبی بود که از موزاییکهای طلایی، تصاویر نمادین و پرسپکتیو معکوس استفاده میکرد. آثار شاخص آن شامل موزاییکهای ایا صوفیه و ایکونهای مذهبی است که هدفشان تقویت ایمان و نمایش شکوه الهی بود.
ویژگیها:
- تمرکز بر هنر مذهبی با نمادهای مسیحی.
- استفاده از پرسپکتیو معکوس (چهرههای بزرگتر برای شخصیتهای مهمتر).
- تزئینات طلایی در پسزمینه نقاشیها و موزاییکها برای نمایش شکوه الهی.
- نقاشیهای ایکون (تصاویر مقدس) با چهرههای جدی و غیرواقعگرا.
مشهورترین آثار:
- موزاییکهای کلیسای ایا صوفیه (استانبول).
- ایکونهای مسیح و مریم مقدس.
- کتابهای تذهیبشده مانند انجیل پورفیروژنیتوس.
هدف هنری:
- انتقال مفاهیم دینی و تقویت ایمان مسیحیان.
- نمایش قدرت امپراتوری بیزانس به عنوان مدافع مسیحیت.
۲. هنر رومانسک (Romanesque Art) – حدود ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلادی
هنر رومانسک (۱۰۰۰-۱۲۰۰ م):** سبکی با معماری سنگین و مستحکم که در کلیساهای اروپا ظهور کرد. ویژگیهای اصلی آن دیوارهای ضخیم، طاقهای گرد و نقاشیهای دیواری ساده بود. آثار مهمی مانند کلیسای سنت سرنن در فرانسه، با هدف آموزش داستانهای مذهبی به مردم بیسواد خلق شدند.
ویژگیها:
- معماری سنگین و مستحکم با دیوارهای ضخیم و طاقهای گرد.
- نقاشیهای دیواری ساده با رنگهای محدود در کلیساها.
- حجاریهای روی سنگ با صحنههای کتاب مقدس (معمولاً روی سرستونها و درهای کلیسا).
مشهورترین آثار:
- کلیسای سنت سرنن (تولوز، فرانسه).
- مجسمههای حواریون در کلیسای سنت پیر موآساک.
- فرسکوهای کلیسای سن کلمنت (اسپانیا).
هدف هنری:
- آموزش داستانهای مذهبی به مردم بیسواد.
- ایجاد فضایی روحانی و محافظتشده در کلیساها.
۳. هنر گوتیک (Gothic Art) – حدود ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ میلادی
ویژگیها:
هنر گوتیک (۱۲۰۰-۱۵۰۰ م): این سبک با معماری سبکتر و بلندپروازانهتر، استفاده از طاقهای نوکتیز و پنجرههای بزرگ با شیشههای رنگی شناخته میشود. شاهکارهایی مانند کلیسای نوتردام پاریس در این دوره ساخته شدند که هدفشان ایجاد حس نزدیکی به بهشت از طریق نور و ارتفاع بود.
- معماری با طاقهای نوکتیز، پنجرههای بزرگ و شیشههای رنگی.
- مجسمههای واقعگراتر نسبت به دوره رومانسک.
- نور و ارتفاع زیاد در کلیساها برای ایجاد حس نزدیکی به بهشت.
مشهورترین آثار:
- کلیسای نوتردام پاریس.
- کلیسای شارتر با پنجرههای رنگی معروف.
- مجسمههای ملکه سبا و پادشاهان یهودا (کلیسای شارتر).
هدف هنری:
- نمایش عظمت کلیسا و قدرت خداوند.
- استفاده از نور به عنوان نمادی از حضور الهی.
جمعبندی مقایسهای:
| سبک | دوره | ویژگیهای کلیدی | مشهورترین آثار |
|---|---|---|---|
| بیزانسی | ۳۳۰–۱۴۵۳ م | موزاییک طلایی، نمادگرایی | ایا صوفیه، ایکونها |
| رومانسک | ۱۰۰۰–۱۲۰۰ م | معماری سنگین، نقاشی دیواری | کلیسای سنت سرنن |
| گوتیک | ۱۲۰۰–۱۵۰۰ م | طاق نوکتیز، شیشههای رنگی | نوتردام پاریس |